SPEAKER_00: Cześć, tu Sylwia z podcastu Anatomia Mocy. Zacznę niecypowo od ogłoszenia.
SPEAKER_00: W imieniu Ambasady Króżystwa Norwegii, Skandynawsko-Polskiej Izby Gospodarczej oraz Forum Organizacji Kobiet zapraszamy do udziału w wyjątkowym wydarzeniu.
SPEAKER_00: Wiemy, że widzialność zaczyna się od obecności.
SPEAKER_00: Dlatego i ty przyjdź 24 marca do fabryki Norblina w Warszawie na spotkanie.
SPEAKER_00: Zaplanowaliśmy je w oknie od 10 do 14.
SPEAKER_00: Spotkanie, które powstało z potrzeby rozmowy o realnym wpływie.
SPEAKER_00: Liderki biznesu, organizacji społecznych oraz środowisk eksperckich wspólnie zastanowią się nad mechanizmami wzmocnienia obecności kobiet w przestrzeni publicznej.
SPEAKER_00: To inauguracja Platformy Współpracy Organizacji i Środowisk Kobiecych, FOC.
SPEAKER_00: Link do rejestracji umieściłam w opisie odcinka. Liczę, że się spotkamy już niebawem.
SPEAKER_00: Tymczasem zgodnie z tematem odcinka będzie o sprawczości.
SPEAKER_00: Słowo to w pewien sposób wyznacza azymut dla naszych działań w Fundacji Moc Kobiet.
SPEAKER_00: Jestem bowiem przekonana, że właśnie sprawczość jest tym składnikiem w życiowym rosole, składnikiem nadającym życiu smak, ale i moc transformacji.
SPEAKER_00: Transformacji, zmiany nas samych jako ludzi oraz naszego otoczenia.
SPEAKER_00: Jestem przekonana, że jeżeli jest nam niedobrze, niewygodnie w świecie, w miejscu, w którym jesteśmy, to tę zmianę zawsze należy zaczynać od siebie.
SPEAKER_00: A czym w ogóle jest sprawczość z definicji?
SPEAKER_00: To subiektywne przekonanie.
SPEAKER_00: Przekonanie o tym, że masz kontrolę nad swoimi działaniami i nad skutkami.
SPEAKER_00: To może być troszkę fałszywe przekonanie, bo możemy trochę przeceniać nasz wpływ.
SPEAKER_00: Ale z drugiej strony psycholodzy definiują świadomość tę, że to ty właśnie inicjujesz własne działania, że to ty odpowiadasz za swoje czyny, że ty jesteś ich wykonawcą i osiągane wyniki są twoją odpowiedzialnością i myślę, że ta definicja jest już pełniejsza.
SPEAKER_00: A w ogóle sprawczość w naukach społecznych jest także umiejętnością wpływania na innych.
SPEAKER_00: Zmieniania rzeczywistości przez wybory, przez podejmowane działania.
SPEAKER_00: Zatem można sprowadzić według mnie sprawczość do jednego zdania, że moje życie zależy od moich decyzji.
SPEAKER_00: Psycholodzy w obszarze sprawczości mówią jeszcze o czymś dodatkowym.
SPEAKER_00: Coś, co nazywają wewnętrznym punktem kontroli.
SPEAKER_00: Osoby z wewnętrznym punktem kontroli wierzą, że to, co im się przydarza, wynika głównie z ich własnych wyborów i wysiłków.
SPEAKER_00: Osoby z zewnętrznym punktem kontroli przypisują swoje życie losowi, no, fortunie, która się kołem toczy, innym ludziom, okolicznościom.
SPEAKER_00: I to właściwie jest tak naprawdę różnica.
SPEAKER_00: Różnica, która w praktyce może oznaczać, że jedni są proaktywni, a drudzy bierni.
SPEAKER_00: Że jedni działają, a drudzy czekają na to, co im się przytrafi.
SPEAKER_00: I zanim pójdziemy jeszcze dalej, chciałabym się odnieść do drugiego odcinka Anatomii Mocy, w którym opowiadam o programie FORCE, który był realizowany w areszcie śledczym w Bydgoszczy.
SPEAKER_00: I był to pierwszy w Polsce program er socjalizacyjny, który kompleksowo połączył cztery obszary.
SPEAKER_00: Poczucie sprawstwa, inteligencję emocjonalną, umiejętność wyznaczenia celów i przeciwdziałanie wyuczonej bezradności.
SPEAKER_00: Pracowałyśmy z kobietami pozbawionymi tymczasowo wolności i sprawstwa.
SPEAKER_00: Tak dosłownie.
SPEAKER_00: Jednak te kobiety zawsze miały jakąś wyznaczoną datę końca kary.
SPEAKER_00: Wiadomo było, że pewnego dnia opuszczą mury.
SPEAKER_00: I zarówno społeczeństwo, jak i bliscy tych osób, a z pewnością kuratorzy, którzy będą po wyjściu takich osób perunili nad nimi swój nadzór, oczekują, że te osoby się poprawią.
SPEAKER_00: Że one po wyjściu z aresztu nagle zaczną sobie lepiej radzić z rzeczywistością.
SPEAKER_00: No i wszystko pięknie, tylko jak one mają to zrobić?
SPEAKER_00: Czysto w tak trudnej sytuacji, jak pobyt w areszcie, doświadczają osoby, których przez lata nikt nie pytał o ich zdanie.
SPEAKER_00: Nikt nie dawał im wyboru.
SPEAKER_00: Nikt nie mówił im, że mogą decydować.
SPEAKER_00: Że w ogóle ich decyzje mają znaczenie.
SPEAKER_00: Wyuczona bezradność to też pojęcie z psychologii.
SPEAKER_00: Według Martina Seligmana to stan, w którym człowiek przestaje próbować, bo nauczył się, że próbowanie nic nie zmienia.
SPEAKER_00: I ta bezradność potrafi być głęboko zakorzeniona.
SPEAKER_00: Głębiej niż nam się może wydaje.
SPEAKER_00: Fors uczył nowej perspektywy.
SPEAKER_00: Pomagał w trenowaniu nowych zachowań.
SPEAKER_00: W budowaniu nowych schematów postępowania.
SPEAKER_00: Uczył metod panowania nad sobą.
SPEAKER_00: Narzędzi, jak wyznaczać sobie cele.
SPEAKER_00: Jak się motywować na drodze właśnie do tego celu, który sobie wyznaczyliśmy.
SPEAKER_00: No i może to teraz zabrzmi dziwnie, ale ta bezradność to wcale nie jest jakieś rzadkie zjawisko.
SPEAKER_00: Bo ona istnieje w korporacjach, w urzędach, w domach, w kobietach, które mają wszystko.
SPEAKER_00: Możemy dobre CV, rodzinę, plany.
SPEAKER_00: I mimo to czekają.
SPEAKER_00: I znam wiele, wiele osób, które mówią, że nie da się.
SPEAKER_00: Nie wychodzą z inicjatywą, bo wychodzą z założenia, że to jest bez sensu.
SPEAKER_00: Że ich wysiłek i tak jest po nic.
SPEAKER_00: Że tak naprawdę i tak to nic nie zmieni.
SPEAKER_00: Więc czekają na lepszy moment, na zgodę szefa, na dzieci, które podrosną, na pewność siebie, która nagle sama może by przyszła, ale jakoś nie przychodzi.
SPEAKER_00: Mechanizm jest bardzo podobny, tylko troszkę warunki, otoczenie są inne.
SPEAKER_00: I dzisiaj w tym odcinku proponuję, żeby zrewidować własne przekonania i poszukać, gdzie sobie mówię, że to zależy ode mnie.
SPEAKER_00: Warto sprawdzić, czy mam rację.
SPEAKER_00: I gdzie mówię sobie, że to nie zależy ode mnie.
SPEAKER_00: I tu szczególnie warto sprawdzić, czy mam rację.
SPEAKER_00: Czy nie stosuję jakichś wymówek, bo może mogę coś zrobić.
SPEAKER_00: Co mogę zrobić?
SPEAKER_00: To pytanie postawione do siebie zmienia kierunek z bezsilności w działanie, z bierności w ruch.
SPEAKER_00: I wcale nie trzeba zaczynać jakichś wielkich kroków.
SPEAKER_00: Metoda małych kroków zawsze się sprawdza.
SPEAKER_00: Poszukanie małych, ale konkretnych działań, które przebudują coś w nawyk.
SPEAKER_00: Mózg uczy się przez powtarzanie.
SPEAKER_00: Gdy przekonuje się, że działanie przynosi skutek, zacznie inaczej pracować.
SPEAKER_00: I kiedy dowód się pojawia, choćby mały, zaczyna zachodzić w nas zmiana.
SPEAKER_00: A propos właśnie wyuczonej bezredności, przypomniał mi się Teatrzyk Zielona Gęś, Gałczyńskiego.
SPEAKER_00: I tam w jednej z stu kilku miniatur dramatycznych była historia człowieka, który był w morzu i tonął, i wołał pomocy, a na brzegu stał urzędnik, który wypytywał go o kolejne dane w rubryce, zamiast wezwać pomoc, czy samemu po prostu wejść, żeby wyciągnąć tego człowieka z wody.
SPEAKER_00: I w finale tego wywiadu, który został przeprowadzany, zanim urzędnik postanowił ratować tonącego, tonący po prostu utonął.
SPEAKER_00: I tak sobie myślę, że to jest dosyć kontrastowe, ale jednak pokazuje, czym jest wyuczona bezredność.
SPEAKER_00: My sobie po prostu możemy twierdzić, że działamy, że jesteśmy aktywni, ale tak naprawdę zastępujemy to działanie jakimś pozornym aktem, czyli tutaj w tym przypadku zebraniem wywiadu do ankiety personalnej, gdzie to w ogóle nie było adekwatne i tak naprawdę ten urzędnik mógł powiedzieć, że działał, że reagował, jednakże to nie było to, czego dana sytuacja i ów tonący potrzebował.
SPEAKER_00: Także myślę, że skoro mózg uczy się przez powtarzanie i jeżeli się zacznie przekonywać, że działanie ma skutek, skutek pozytywny, no to wtedy nabieramy apetytu najwięcej.
SPEAKER_00: I często powtarzam też, że świadomość jest tym pierwszym krokiem do mocy, ale to zdanie nie stoi u podstaw wszystkiego, co robimy w fundacji, tak po prostu bez głębszej refleksji.
SPEAKER_00: Myślę, że to dobry moment, aby też zapowiedzieć, że aktualnie trwają prace nad programem Force Junior.
SPEAKER_00: Szykujemy się bez nowym rokiem szkolnym móc wystartować do pracy w grupach warsztatowych z dziećmi i młodzieżą.
SPEAKER_00: Chodzi nam o młodych ludzi, którzy są w kryzysie i przebywają pod nadzorem kuratorskim i chcemy wesprzeć tych młodych ludzi tak, jak już wsparliśmy dorosłych.
SPEAKER_00: Stawiamy na to, by pomóc im w budowaniu sprawstwa, żeby rozwijać u nich inteligencję emocjonalną.
SPEAKER_00: Umiejętność wyznaczenia celów, wychodzenia z wyuczonej bezrodności.
SPEAKER_00: Force Junior to właściwie rozwijania sprawstwa u dzieci i uczenia ich odpowiedzialności za decyzje.
SPEAKER_00: To uczenie ich nawykowej odwagi do tego, żeby stawiać czoła wyzwaniom.
SPEAKER_00: To też właściwie rozwój osobisty tych młodych ludzi i praktyczne umiejętności, które im się po prostu w życiu przydadzą.
SPEAKER_00: I myślę, że oni bardzo, bardzo potrzebują tej pomocy, żeby sobie lepiej radzić z trudnościami, mieć nowe, lepsze strategie do codziennego radzenia sobie z trudnościami, żeby zaczęli ćwiczyć, trenować, jak mogą się samoregulować, żeby nabywali zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie bez łamania zasad i porządku publicznego.
SPEAKER_00: I nasze społeczeństwo będą tworzyć w przyszłości nasze dzieci, również te dzieci, które dzisiaj są pod dozorem kuratora.
SPEAKER_00: I te dzieci całkiem niedługo staną się młodymi i dorosłymi.
SPEAKER_00: I dlatego powstaje Force Junior.
SPEAKER_00: By w przyszłości były to osoby sprawcze i odpowiedzialne oraz mądre.
SPEAKER_00: Bo postanowiłyśmy w fundacji przesunąć troszkę ten moment udzielanego wsparcia, żeby nie zostać tylko na etapie dorosłych, ale przejść już na ten etap, jeszcze zanim te osoby staną się osobami dorosłymi.
SPEAKER_00: Tym bardziej, że sam Force jest już zaopiekowany, bo sam program dostał nagrodę w konkursie w zeszłym roku w grudniu, drugą nagrodę w konkursie wojewódzkim.
SPEAKER_00: I wszystkie narzędzia są jakby już w środku, więc już służba więzienna nie potrzebuje nic więcej od nas.
SPEAKER_00: I my się bardzo cieszymy, że jest taka możliwość, że będą w różnych aresztach wdrażane narzędzia i będzie się korzystało z tego, co już zostało wypracowane.
SPEAKER_00: I teraz chcemy pójść po prostu dalej, nie zatrzymywać się w tym miejscu, bo sprawczość jest nawykiem, który się właśnie buduje przez małe decyzje, powtarzanie ich i wytrwałe w tym trwanie.
SPEAKER_00: I chcemy tego uczyć też młodszych.
SPEAKER_00: Czasem początkiem jest jedno małe nie, to, że komuś odmówimy, że nie zrobimy tego, czego nie chcemy.
SPEAKER_00: To jest ten jeden wyznaczony cel, który dla siebie wyznaczam, ten zrobiony jeden mały krok.
SPEAKER_00: I widziałam, jak zmieniają się kobiety, które wzięły udział w programie FORCE, które miały ze sobą lata bez własnych wyborów, czy wyborów dokonanych zbyt spontanicznie w jakimś oślepieniu emocjami.
SPEAKER_00: Mądre działanie i moc sprawstwa buduje naszą pewność siebie, poczucie własnej wartości.
SPEAKER_00: I bardzo się cieszę, że będziemy też z tą ideą trafiać do młodych, którzy tego po prostu potrzebują.
SPEAKER_00: A jeżeli Ty też myślisz, żeby się w jakiś sposób zmieniać i myślisz, że zmiana w grupie to jest ta formuła, która by Tobie odpowiadała, to zapraszam do Archipelagu Kobiet, do naszej społeczności na Patronite.
SPEAKER_00: Zmiana w towarzystwie zawsze idzie szybciej.
SPEAKER_00: Sprawdziłam.
SPEAKER_00: A jeżeli Ty już jesteś z nami na Patronite, to przejdź na Spotify do drugiej części odcinka, to są te odcinki, które mają niebieskie tło, a nie śliwkowe.
SPEAKER_00: Łatwiej je rozróżnić.
SPEAKER_00: No i co?
SPEAKER_00: To widzimy się w Fabryce Norblina 24 marca.
SPEAKER_00: Za chwilę się słyszymy w odcinku Premium.
SPEAKER_00: I świadomość to pierwszy krok do mocy, a życie to ruch, więc ruszamy dalej.
SPEAKER_00: Mówiła Sylwia Chrabałowska.