W najnowszym odcinku podcastu „Anatomia mocy” Sylwia Chrabałowska gości Paulinę Klimańską-Nowak – pisarkę, autorkę powieści „Kądziel” i „Embrion”. Tematem przewodnim są wybory, jakie stawia przed nami życie, zwłaszcza gdy własne pragnienia kolidują z poczuciem obowiązku. Rozmowa zgłębia również mechanizmy reakcji na kryzys: czy uciekamy, konfrontujemy się z nim, czy zamrażamy emocje?

🎙️ „Anatomię Mocy” prowadzi Sylwia Chrabałowska
📍 Transkrypcje: www.mockobiet.eu
💜 Wspieraj Fundację Moc Kobiet na Patronite www.patronite.pl/mockobiet

🔔 Subskrybuj kanał „Anatomia Mocy” na swojej podcastowej platformie lub na You Tube, by nie przegapić kolejnych odcinków!

Następny odcinek już 11.02.2025, a w nim odcinek standard i premium dla Patronek i Patronów w temacie „zmęczenie a wypalenie”, czyli kiedy urlop nic nie pomógł…

TRANSKRYPCJA odc. 13 – plik Transkrypcja_Anatomia Mocy odc_13

STRESZCZENIE ODCINKA PONIŻEJ:

Anatomia mocy: w labiryncie wyborów i obowiązków

Rozmowa z Pauliną Klimańską-Nowak

Paulina Klimańska-Nowak, absolwentka historii sztuki w Montpellier, zawodowo związana z międzynarodową korporacją, dzieli czas między pisanie, wspinaczkę, podróże, lekturę, psy, przyrodę i kawę. Inspiracją do rozmowy stała się jej najnowsza powieść „Embrion”, która skłania do refleksji nad przyszłością, ludzkimi wyborami i konsekwencjami naszych działań.

Siła literatury: książki jako zwierciadło świata i ducha

Paulina podkreśla, że książki stanowią dla niej wartość nadrzędną – są źródłem wiedzy i doświadczeń, pomostem do zrozumienia inności oraz odkrywania uniwersalnych prawd. Sylwia zaś przywołuje myśl Stendhala, że „powieść jest zwierciadłem, które przechadza się po gościńcu”. Obie rozmówczynie uznają literaturę za nieodłączną część swojego życia od najmłodszych lat. Książki dzięki różnorodności oferują wszystko: wiedzę specjalistyczną, rozrywkę i głęboką refleksję.

W trudnych chwilach, gdy brakowało jej słów do opisania własnych problemów, właśnie książki pozwalały poczuć się mniej osamotnioną. Paulona odnajdywała podobne doświadczenia w losach bohaterów. Podróżując przez strony powieści, doświadczała nie tylko oderwania od rzeczywistości, ale także konfrontacji z odmiennymi sposobami myślenia i kulturami. Wspomina badania sugerujące, że czytelnictwo rozwija empatię, co potwierdza własnymi przeżyciami.

Sylwia dodaje anegdotę z dzieciństwa, opisując pasję do czytania od najmłodszych lat, pochłanianie lektur szkolnych, Sienkiewicza i Mickiewicza, które były dla niej rozrywką i treningiem wyobraźni. Wczesny kontakt z literaturą ukształtował jej wrażliwość i zdolność do empatii.

Człowieczeństwo jako uniwersalna prawda i fundament twórczości

Gdy rozmowa schodzi na uniwersalne prawdy, Paulina wskazuje człowieczeństwo jako najważniejszą z nich. Podkreśla potrzebę wzajemnej życzliwości i troski o siebie nawzajem, mimo świadomości złożoności ludzkiej natury, w której koegzystują dobro i ciemna strona. Uniwersalnym tematem obecnym w książkach z różnych kręgów kulturowych jest właśnie ta złożoność, ale także siła dobrych uczynków i destrukcyjne konsekwencje, gdy pozwalamy dominować mrocznej stronie. Książki przypominają o tej kruchości i potrzebie pielęgnowania dobra w sobie. Ta idea przywodzi na myśl przypowieść o dwóch wilkach (białym i czarnym), z których wygrywa ten, którego karmimy.

Sylwia zauważa, że fascynacja człowieczeństwem stanowi fundament twórczości Pauliny, skupionej na analizie ludzkich doświadczeń, niezależnie od gatunku literackiego. „Embrion”, choć osadzony w konwencji science fiction i przedstawiający wizję przyszłości po katastrofie klimatycznej, jest przede wszystkim opowieścią o człowieku w kryzysie.

„Embrion”: osobisty kryzys w futurystycznej otoczce

Historia „Embrionu” narodziła się z potrzeby opowiedzenia o osobistym kryzysie i pierwotnie miała przybrać formę spektaklu teatralnego. Pomysł jednak ewoluował, a w pisarce rosła potrzeba ugruntowania tej historii w formie powieści. Inspiracją był moment trudności po pandemii, gdy powrót do normalności wiązał się z wyzwaniami. Paulina chciała opowiedzieć o kryzysie męskości, o problemie tłumienia emocji przez mężczyzn, który (w jej ocenie) jest spuścizną patriarchalnych wzorców. Dlatego bohaterem „Embrionu” jest mężczyzna, co stanowi kontrast wobec wcześniejszej powieści, skupionej na kobiecych doświadczeniach.

Rozmowa porusza również temat kontroli populacji i malejącej demografii, nawiązując do wizji z filmu „Seksmisja”. Podkreślana jest potrzeba redefinicji ról płciowych, aby pokonać problemy takie jak luka płacowa, gdzie zakładana opieka nad dzieckiem przez matkę wciąż stanowi argument za nierównym wynagradzaniem kobiet. Sylwia przytacza przykład pytania o godzenie życia rodzinnego z karierą, które częściej zadaje się kobietom. Paulina zgadza się, że choć model rodziny uległ przemianom, w świadomości społecznej wciąż pokutuje tradycyjne myślenie.

Niewidzialne kobiety i ukryte kryzysy mężczyzn

W kontekście problemów społecznych przywołana zostaje książka „Niewidzialne kobiety” Caroline Criado Perez, która opisuje systematyczny brak danych o kobietach i jego wpływ na dyskryminację w infrastrukturze, na rynku pracy i w języku. Z drugiej strony podkreślana jest potrzeba mówienia o kryzysach, z jakimi mierzą się mężczyźni, uznając, że ludzkie zmagania nie są zarezerwowane dla jednej płci. Wybór męskiego bohatera w „Embrionie” wpisuje się w tę potrzebę zwrócenia uwagi na „inny rodzaj kryzysu wewnętrznego, którego doświadczamy bez względu na płeć”.

Sztuka wyboru: obowiązek a pragnienie i strategia zamrożenia

Centralnym punktem rozmowy staje się dylemat wyboru między tym, czego pragniemy, a tym, co jest naszym obowiązkiem. Co przypomina cytat z „Małego Księcia”: „Stajesz się na zawsze odpowiedzialny za to, co oswoiłeś”. Takie wybory często wiążą się z trudnymi konsekwencjami i patowymi sytuacjami. Kluczowe jest danie sobie czasu, odetchnięcie, uniknięcie działania pod wpływem emocji i presji zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej. Czasem właśnie „strategia zamrożenia” jest mądrym wyborem, pozwalającym wycofać się z sytuacji, które mogą prowadzić do problemów lub niebezpieczeństwa.

Refleksje z życia: głębsze spojrzenie na problemy i trwałe relacje

Po pierwsze: zanim podejmiemy decyzję o zmianie otoczenia (przeprowadzka, zmiana pracy), warto zadać sobie pytanie, czy problem tkwi w otoczeniu, czy w nas samych. Unikniemy w ten sposób przenoszenia wewnętrznego bagażu do nowego środowiska.

Po drugie: opierając się na ponad trzydziestoletnim związku i dwudziestu pięciu latach małżeństwa, podkreśla wagę podejmowania ważnych decyzji, gdy jesteśmy sobą – w stanie spokoju, bez wpływu negatywnych emocji czy zewnętrznej presji. Wytrwanie w trudnym okresie i odłożenie decyzji często prowadzi do lepszych rezultatów, gdy sytuacja się unormuje.

Sylwia doprecyzowuje, że choć brak decyzji bywa traktowany jako decyzja negatywna, w przypadku fundamentalnych wyborów wstrzymanie się od działania do momentu racjonalnego myślenia jest mądrym podejściem.

Tom z „Embrionu”: symboliczny obraz ludzkości w kryzysie

Pisanie pomaga Paulinie zrozumieć i przejść przez życiowe etapy. „Embrion” jest tego przykładem, a bohater Tom symbolizuje nas wszystkich w obecnym momencie historycznym. Jego sytuacja ukazuje kruchość i samotność mimo otaczających go ludzi. Tom, podobnie jak ludzkość, stoi przed wyzwaniem kryzysu klimatycznego, który nie jest odległym zagrożeniem, lecz dotyka nas tu i teraz. Książka stanowi apel o zatrzymanie się i podjęcie innych decyzji (globalnie i indywidualnie), by nie stracić bogactwa naszego świata. Paulina przyznaje, że wizja przyszłości w „Embrionie” jest wyrazem bezsilności, ale jednocześnie nadzieją, że jeszcze możemy wybrać inną drogę.

Reakcje czytelników i apel o ratunek zamiast ucieczki

Wielu czytelników pozytywnie oceniło „Embrion”, doceniając umiejętność Pauliny w tworzeniu nastroju i budowaniu obrazowego świata przyszłości. Doceniono również portret psychologiczny bohatera. Średnia ocen na poziomie 7,8 to świetny wynik, zwłaszcza biorąc pod uwagę gatunek i fakt, że nie jest to kontynuacja sagi.

Monika Szymor, autorka książki „Slow fashion”, w recenzji „Embrionu” stawia pytanie: „Czy naprawdę potrzebujemy planu ucieczki, czy może czas na plan ratowania?”. Sylwia odnosi to pytanie do Pauliny i jej przesłania, postrzegając obie jako aktywistki walczące piórem. Paulina potwierdza, że „Embrion” jest apelem, ale też wyrazem troski o przyszłość planety i świadomości, że konsekwencje katastrofy klimatycznej spadną na większość z nas. Podkreśla, że strategie indywidualnego przetrwania nie wystarczą – musimy ratować się globalnie. Jej przesłaniem jest uświadomienie ludziom, jak blisko jesteśmy utraty naszej rzeczywistości i jak ważne jest podjęcie działań na rzecz jej ocalenia.

Rozmowa kończy się podziękowaniami za szczerość i przypomnieniem, że zawsze mamy wybór, a nasze decyzje definiują nas jako ludzi. Sylwia zachęca słuchaczy do dzielenia się podcastem, a w kolejnym odcinku poruszony zostanie temat rozróżnienia między zmęczeniem a wypaleniem. Podkreślona zostaje odpowiedzialność za naszą wspólną planetę i moc małych, codziennych nawyków, które składają się na globalny wpływ.

Zaproszenie do Fundacji Moc Kobiet

Dla tych, którzy wolą formę wizualną, pełne transkrypcje odcinków „Anatomii Mocy” są dostępne w plikach PDF do pobrania. Zapraszamy również do wsparcia naszych działań wzmacniających sprawczość i moc kobiet poprzez platformę Patronite https://patronite.pl/mocKobiet/.

Następny odcinek już 11.02.2025, a w nim odcinek standard i premium dla Patronek i Patronów w temacie „zmęczenie a wypalenie”, czyli kiedy urlop nic nie pomógł…

🎙️ „Anatomię mocy” prowadzi Sylwia Chrabałowska
📍 Transkrypcje: www.mockobiet.eu
💜 Wspieraj Fundację Moc Kobiet na Patronite www.patronite.pl/mockobiet